Die Onderskeid Tussen Onvrugbaarheid en Onvrugbaarheid
Die woorde steriliteit en onvrugbaarheid is baie algemene terme in voortplantingsgesondheid. Sommige mense gebruik hierdie woorde deurmekaar. Beide het egter 'n verskillende betekenis.
Steriliteit beteken dat 'n persoon nie kan swanger raak nie, selfs nie met die hulp van verskillende behandelingsopsies nie. 'n Steriele persoon kan nooit 'n biologiese kind kry nie.
Aan die ander kant beteken onvrugbaarheid dat 'n persoon nie kan swanger raak nie nadat hy vir 'n sekere tyd probeer het. Daar is 'n kans dat die persoon na daardie tydperk natuurlik of met die hulp van behandelingsopsies kan swanger raak.
Kom ons ondersoek verskillende aspekte van steriliteit en onvrugbaarheid in detail:
Wat is Steriliteit?
As jy steriel is, beteken dit dat jy glad nie 'n kind kan kry nie. Dit kan te wyte wees aan genetiese faktore of onomkeerbare skade aan die voortplantingsorgane [1]. Steriliteit kan beide mans en vroue beïnvloed.
Byvoorbeeld, 'n man is steriel as daar geen spermproduksie is nie. Steriliteit of onvrugbaarheid by vroue kan gedefinieer word as die afwesigheid van eiers, geblokkeerde fallopiese buise, of permanente skade aan die baarmoeder.
Oorsake van Steriliteit
Sommige algemene oorsake van steriliteit en swangerskapsverlies by vroue en mans is:
- Genetiese afwykings (bv. Turner-sindroom)
- Volledige testikulêre mislukking
- Onomkeerbare skade as gevolg van onbehandelde seksueel oordraagbare infeksies
- Chirurgiese verwydering van voortplantingsorgane
- Skade aan die voortplantingstelsel deur outo-immuun siektes
Diagnose van Steriliteit
Die diagnose van steriliteit behels pasiëntgeskiedenis, mediese toetse en fisiese ondersoek.
Byvoorbeeld, semenanalise by mans kan aandui of spermale selle in die semen teenwoordig is. Geen spermale selle in die semen is 'n aanduiding dat die persoon steriel is nie.
Behandeling vir Steriliteit
Steriliteit is 'n onomkeerbare proses, wat beteken dat 'n steriele persoon nie kan swanger raak nie. Geen behandelingsopsie kan 'n steriele persoon help om 'n biologiese kind te kry nie.
Behandelingsopsies vir onvrugbaarheid kan egter fokus op die verbetering van algehele gesondheid.
Wat is Onvrugbaarheid?
Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) definieer onvrugbaarheid as die onvermoë om swanger te raak na een jaar van gereelde, onbeskermde seksuele omgang of sonder geboortebeperking [2].
Die onvermoë om binne een jaar swanger te raak beteken nie dat jy nooit sal kan swanger raak nie.
Anders as onvrugbaarheid, kan die oorsake van onvrugbaarheid omgekeer word en ’n onvrugbare persoon kan in staat wees om ’n biologiese kind te hê. Om onvrugbaarheid te verstaan is belangrik, veral aangesien baie individue dalk onbewustelik vroeë tekens van onvrugbaarheid ervaar, wat soms met tydige mediese ingryping aangespreek kan word.
Verskil Tussen Primêre en Sekondêre Onvrugbaarheid
Primêre onvrugbaarheid is ’n toestand waar ’n persoon nie vir die eerste keer kan swanger raak nie. Dit beteken dat ’n persoon met primêre onvrugbaarheid geen geskiedenis van konsepsie het nie.
Aan die ander kant, ’n persoon met sekondêre onvrugbaarheid is een met ’n geskiedenis van suksesvolle swangerskap [3]. Die persoon mag nie in staat wees om vir die tweede, derde of vierde keer swanger te raak weens enige probleem nie.
Oorsake van Onvrugbaarheid
Sommige algemene oorsake van onvrugbaarheid by mans en vroue is:
- Polisistiese Ovarium Sindroom (PCOS)
- Geblokkeerde fallopiese buise
- Lae spermatelling
- Hormonale wanbalanse
- Slegte eierkwaliteit
- Slegte spermakwaliteit
- Varikoseel — vergrote are in die skrotum
Diagnose vir Onvrugbaarheid
Diagnose vir onvrugbaarheid sluit in die evaluering van albei vennote vir moontlike vrugbaarheidsprobleme.
Byvoorbeeld, diagnose vir vroulike onvrugbaarheid kan hormonale analise, beeldingstoetse en fisiese ondersoek insluit. Op dieselfde wyse sluit die diagnose van onvrugbaarheid by mans spermanalise en evaluering van voortplantingsstrukture in.
Behandeling vir Onvrugbaarheid
Sommige oorsake van onvrugbaarheid is omkeerbaar en jy kan swangerskap bereik deur dit reg te stel. Byvoorbeeld, as ’n man nie kan swanger raak nie en die probleem lê by sperm motiliteit, kan die neem van sperm motiliteit aanvullings kan sperm motiliteit verbeter en die kanse op suksesvolle bevrugting verhoog.
Net so, as daar ’n strukturele abnormaliteit verantwoordelik is vir onvrugbaarheid, kan chirurgie die vrugbaarheidsstatus beïnvloed en die kanse op konsepsie verbeter. As ander behandelingsopsies misluk, is die laaste behandelingsopsie vir onvrugbare paartjies In Vitro Fertilisering (IVF).
Gereelde Vrae
-
Wat is die verskil tussen onvrugbaarheid en onvrugbaarheid?
Onvrugbaarheid beteken ’n persoon kan glad nie kinders hê nie. Onvrugbaarheid beteken dit is moeilik om swanger te raak, maar nie onmoontlik nie. Onvrugbaarheid is ’n permanente toestand sonder behandeling. Jy kan onvrugbaarheid behandel, afhangende van die oorsaak.
-
Is onvrugbaarheid altyd permanent?
Ja, onvrugbaarheid is meestal permanent en daar is geen behandeling daarvoor nie. Dit beteken ’n persoon kan nie natuurlik swanger raak nie.
Die Laaste Woord
Mense verwar dikwels die woord onvrugbaarheid en onvrugbaarheid, terwyl albei woorde verskillende betekenisse het. Onvrugbaarheid beteken dat ’n persoon glad nie ’n biologiese kind kan hê nie.
Onvrugbaarheid beteken egter nie dat ’n persoon op geen manier kan swanger raak nie. Baie oorsake van onvrugbaarheid is omkeerbaar en ’n persoon kan dit regstel deur mediese behandeling, ’n gebalanseerde dieet te volg en leefstylgewoontes te verbeter.
Hulpbronne Gebruik
- Royfman, R., Shah, T. A., Sindhwani, P., & Nadiminty, N. (2021). Onvrugbaarheid, ’n Oor die hoof gesiene Gesondheidstoestand. Vroue, 1(1), 29-45. https://doi.org/10.3390/women1010003
- Onvrugbaarheid. (2024b, 22 Mei). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infertility
- Sekondêre Onvrugbaarheid. (2024, 1 Mei). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21139-secondary-infertility
