Groot sperms wen nie altyd die wedloop nie
Wanneer wyfies met meer as een mannetjie paar, moet elkeen se sperms om mekaar meeding om by haar eiers uit te kom. Tot dusver het navorsers gedink die vinnigste sperms sou oorheers. Maar in ’n nuwe studie, gepubliseer in Evolution, het ’n span wetenskaplikes gevind dat dit baie meer ingewikkeld is as dit.
’As jy spesies met min sperskompetisie vergelyk, soos mense, met ’n spesie waar daar baie sperskompetisie is, soos Bonobo’s, dan het die bonobo’s geneig om vinniger, groter sperms te hê,’ sê Dr John Fitzpatrick van die Universiteit van Manchester, hoofskrywer van die artikel. ’Maar as jy binne ’n spesie kyk, sien jy gewoonlik nie hierdie verband waar groter sperms vinniger is nie.’ In plaas daarvan het die span gevind dat groter sperms – dié met langer sterte, genoem flagellum – net die vinnigste was in spesies met eksterne bevrugting, soos visse of mossels. In diere met interne bevrugting, soos emoes, was groter sperms dikwels die stadigste.
Om te ontleed hoe vinnig die sperms was afhangende van hul grootte, het die navorsers video-opnames van sperms wat swem geneem en dit dan raam vir raam ontleed met hoëspoedkamers. Hulle het hierdie rame dan opgebreek in ’n stapel stilbeelde wat in ’n rekenaarprogram ingevoer kon word om op ’n enkele sperm op ’n slag te fokus. Hulle het toe rekenaargeassisteerde spermanalise gebruik – sagteware wat ook in menslike bevrugtingsklinieke gebruik word – om spermkwaliteit te beoordeel. ’In sperms met langer flagellum is daar meer stootkrag om die sperm vorentoe te beweeg, en daar het ons duidelike resultate gevind. ’n Korter kop en groter stert beteken jy swem vinniger as jy ’n eksterne bevrugtingspesie is, maar as jy ’n groter kop en ’n kleiner stert het, het dit gelyk of jy vinniger swem as jy intern bevrug,’ sê Fitzpatrick.
Die navorsers dink die rede waarom groter sperms stadiger swem in sommige intern bevrugtende spesies, is omdat hulle dalk ’n ander strategie gebruik om stadiger te beweeg maar vir langer periodes te swem. ’In eksterne bevrugtende spesies moet jy vinnig wees aangesien sperms nie lank buite die liggaam leef nie, so hulle moet vinnig by die eier uitkom, terwyl sperms in intern bevrugtende spesies langer kan bly. Ons dink stadiger beweeg is die sperm se manier om energie te bespaar en sy tyd te neem om ’n eier te bereik,’ verduidelik Fitzpatrick. ’Dit kan die verskillende maniere weerspieël waarop seleksie optree om ’n suksesvolle sperm te maak in intern versus eksterne bevrugtende spesies.’
